techniek en Dhz
mengen en roeren
Wees voorzichtig met chemische stoffen. Lees!

Metalen en legeringen

Over het kleuren van metalen, vertinnen, roest behandeling, goud, aluminium, etsen, kernolie, temperbad, carboniseren van staal en meer...


LEGERINGEN (GEMAKKELIJK SMELTBARE)

Lipowitz-metaal

Cadmium 3
dl
Tin 4
dl
Bismuth 15
dl
Lood 8
dl
Deze samensmelten en dan toevoegen:
Kwikzilver 2
dl
Het smeltpunt is 61℃

Rose-metaal

Bismuth 2
dl
Lood 1
dl
Tin 1
dl
Het smeltpunt is 93℃

Smeltzekeringalliage

Tin 94
dl
Lood 344
dl
Bismuth 500
dl
Het smeltpunt is 75℃
Bij het maken van deze legeringen wordt eerst het lood met het bismuth samengesmolten. Hierna voegt men onder goed roeren het tin toe. De temperatuur moet men zo laag mogelijk houden, daar vooral cadmium een neiging heeft om te verbranden.
KLEUREN VAN METALEN
Het resultaat hangt voor een groot deel van de voorbereiding af. De metalen moeten zuiver schoon zijn, goed gepolijst en vetvrij. Men poetst met roterende borstels van zilver of messing en met lappenschijven. Soms kan men zeer fraaie resultaten bereiken door het metaal voor het kleuren met de zandstraal te behandelen, soms ook na het kleuren. In het algemeen kleurt men metalen door ze oppervlakkig in oxyden of in sulfiden om te zetten.
HEBBEN

Aluminium zwart kleuren

Water 1000
dl
Natriumhydroxyde 125
dl
Keukenzout 30
dl
Men dompelt het aluminium gedurende een kwartier in de bijna kokende oplossing, spoelt goed met schoon water af en dompelt dan in het volgende bad:
Zoutzuur 1000
dl
Ferrosulfaat 125
dl
Arsenicum 100
dl
Water 1000
dl
Het aluminium blijft in dit bad slechts enige seconden. Hierna met heet water goed afwassen.

Tin zwart kleuren

Het tin wordt eerst in een kokende oplossing van kaliumhydroxyde goed ontvet en dan na het afspoelen in heet water onmiddellijk in het volgende bad gedompeld:
Heet water 1000
dl
Antimoonchloride 45
dl
Koperchloride 90
dl

Laat het voorwerp zolang in het bad tot het de gewenste kleur gekregen heeft en spoel dan goed in heet water af.

Vertinnen van schroeven

Aluminiumsulfaat 15
dl
Zuur kaliumtartraat 15
dl
Tinzout 4
dl
Water 1000
dl

Men doet de oplossing in een pan van zink en kookt de schroeven drie kwartier. Het bad moet voor iedere portie schroeven opnieuw aangezet worden. De glans kan verhoogd worden door de vertinde schroeven in een rolvat met hardhoutzaagsel na te polijsten.

tin
tin
tinnen vaas
tinnen vaas

Zilver zwart kleuren

Kalium-, natrium-, ammonium- of calciumsulfide in ½- tot 1-pcts oplossing. Men dompelt het zilver in de hete oplossing.
Met een lappenschijf kan men de verhoogde delen van grijs tot geheel blank poetsen.
zwarte-trouwringen

Koper kleuren

- Bruin:
Kaliumchloraat 8
dl
Kopersulfaat 30
dl
Water 1000
dl

De oplossing moet heet zijn. Nat met een krasborstel bewerken. Indien de kleur ongelijkmatig is, dan herhalen en droog borstelen.

- Donker-roodbruin:
Kopersulfaat 30
dl
Nikkelsulfaat 15
dl
Kaliumchloraat 8
dl
Water 1000
dl
- Brons, chocoladebruin en zwart:
Kaliumsulfide 10
dl
Water 1000
dl

Hoe langer het koper met de oplossing in aanraking blijft, hoe donkerder wordt de kleur, ten slotte zwart.

andere tinten:
Geel bariumoxyde 12
dl
Water 1000
dl
Geel bariumsulfide 8
dl
Calciumsulfide 4
dl
Water 1000
dl
Oranje antimoonsulfide 8
dl
Natriumhydroxyde 15
dl
Water 1000
dl
Kopersulfaat 90
dl
Azijnzuur 30
dl
Natriumhydroxyde 30
dl
Water 1000
dl
Kopersulfaat 30
dl
Koperacetaat 15
dl
Kaliumchloride 45
dl
Water 1000
dl
Kopersulfaat 60
dl
Kaliumpermanganaat 8
dl
Water 1000
dl
hanglamp-industrieel-groen-koper

Antiek groen op koper

Kopernitraat 125
dl
Salpeterzuur 30
dl
Water 1000
dl
De naphta wordt op 80℃ verwarmd en dan lost men hierin het aluminiumstearaat op. Nadat alles goed opgelost is voegt men onder goed roeren de ijsazijn toe. Men verkrijgt een heldere dikvloeibare oplossing.
Men sprenkelt de oplossing voorzichtig op het te voren nat gemaakte voorwerp.

Antiek groen op messing

Natriumthiosulfaat 60
dl
Loodacetaat, nikkelsulfaat


 ijzernitraat of ijzer-


 chloride 15-60
dl
Water 1000
dl

Natriumbisulfiet 30
dl
Loodacetaat 12
dl
Water 1000
dl

Kopersulfaat 15
dl
IJzersulfaat 15
dl
Ammoniumcarbonaat 15
dl
Water 1000
dl
HEBBEN

Messing zwart kleuren

- methode 1:
Kopercarbonaat 750
dl
Ammoniak 150
dl
Water zoveel als nodig.
- methode 2:
Een verzadigde oplossing van koperacetaat wordt met zoveel ammoniumcarbonaat gemengd tot het messing bij gewone temperatuur in de oplossing spoedig zwart wordt.
- methode 3:
Men verzadigt ammoniak met kopercarbonaat.
- methode 4:
Natriumthiosulfaat 60
dl
Loodacetaat 30
dl
Water 1000
dl
- methode 3:
De laatste drie oplossingen moeten heet gebruikt worden. Na het kleuren moet het metaal gelakt worden.

Staal blauw-zwart kleuren

Het voorwerp wordt gedurende 2-3 min in gesmolten natriumnitraat gedompeld, bij 370° tot 425℃. Men laat iets afkoelen, wast in heet water en vet in met smeerolie of met lijnolie.
Kopersulfaat 3
dl
IJzerchloride 90
dl
Zoutzuur 24
dl
Water 1000
dl

Men laat de voorwerpen enige uren in de oplossing, laat dan 2-3 uur drogen en dompelt de voorwerpen opnieuw een kwartier in de oplossing. Hierna laat men 10 uren drogen, plaatst ze een half uur in kokend water, droogt en vet met olie in.

blauwstaal

Messing rood kleuren

Kopercyanide 22
dl
Zinkcyanide 4
dl
Natriumcyanide 34
dl
Natriumcarbonaat 8
dl
Kaliumnatriumtartraat 15
dl
Water 1000
dl

Men hangt het voorwerp als kathode in deze oplossing, electrolyseert bij 40℃ met een stroomsterkte van 0,6 A per vierkante decimeter met zuiver koper als anode.
Men laat een voldoend dikke laag ontstaan, die met zuur gebeitst kan worden.

wierookbrander-rood-messing
Wierrookbrander in rood messing

IJzer kleuren

- Zwart:
Bismuthchloride 20
dl
Sublimaat 40
dl
Koperchloride 20
dl
Zoutzuur 120
dl
Alcohol 100
dl
Water 1000
dl

 of:
Kopernitraatopl. 10% 700
dl
Alcohol 300
dl

 of:
Sublimaat 50
dl
Ammoniumchloride 50
dl
Water 1000
dl
- Bruin:
Alcohol 45
dl
IJzerchloride-oplossing 45
dl
Sublimaat 45
dl
Salpeterspiritus (nitriet in


 alcohol) 45
dl
Kopersulfaat 30
dl
Salpeterzuur 22
dl
Water 1000
dl

 of:
Salpeterzuur 70
dl
Alcohol 140
dl
Kopersulfaat 280
dl
IJzervijlsel 10
dl
Water 1000
dl
- Blauw:
IJzerchloride 400
dl
Antimoonchloride 400
dl
Galluszuur 200
dl
Water 1000
dl

- Brons:
Mangaannitraatopl. 10% 700
dl
Water 300
dl

Het ijzer wordt met behulp van een lapje met de oplossing ingesmeerd. Hierna laat men enige uren drogen, verwijdert de roest en wrijft opnieuw in. De bewerking herhaalt men tot de gewenste kleur verkregen is.

IJzer kan men ook kleuren door het in gesmolten natriumnitraat of een mengsel van natrium- en kaliumnitraat te dompelen. Men kan aan de smelt ook nog bruinsteenpoeder toevoegen.

Verder laat men vooral in instrumenten het ijzer of staal blauw aanlopen. Hiertoe wordt het aan de lucht tot 320℃ verhit.

bruin-ijzer
cortenstaal-plaat

IJzer beschermen tegen roest

Voorwerpen die niet aangepakt worden en bijvoorbeeld ijzeren voorwerpen die over zee verzonden worden, vet men in met een oplossing van lanoline in nafta, bijvoorbeeld 1 : 1 of 1 : 2.

De voorwerpen worden eerst met de zandstraal of door afbeitsen in zuur goed schoon gemaakt en dan in het volgende bad verzinkt:
Natriumcyanide 4
dl
Zinkferrocyanide 5
dl
Natriumhydroxyde 4
dl
Sublimaat een weinig
Water 130
dl

De stroomsterkte bedraagt 2,5 A per vierkante decimeter, spanning 5 V en zink-anoden die 0,5 % kwikzilver bevatten.

Hierna worden de voorwerpen gewassen en in de volgende oplossing gedompeld:
Nikkelchloride 30
dl
Ammoniumchloride 40
dl
Natriumsulfocyanide 15
dl
Zinkchloride 4
dl
Water 1000
dl

De voorwerpen worden nu zwart en worden hierna gelakt of geolied.

Kleine voorwerpen kan men in de volgende oplossing dompelen:
Ferrochloride 2
dl
Sublimaat 2
dl
Water 96
dl

Men laat drogen, verwarmt tot 100℃ en dompelt in kokend water.

De beste methode om ijzer roestvrij te houden is het te bedekken met een laagje fosfaat. Bij deze methode, die van verschillende zijden gepatenteerd is, kookt men de voorwerpen met een oplossing die fosforzuur, ijzerfosfaat en mangaanfosfaat bevat.

roest-metaal
roest

Roest verwijderen

Orthofosforzuur 35
dl
Water 30
dl
Ethylmethylketon 10
dl
Glycolethylether 25
dl
 of:
Stannichloride 100
dl
Wijnsteenzuur 2
dl
Water 4000
dl
cola-roestverwijderaar
Met Cola gaat het ook

Zink kleuren

Daar de verbindingen van zink bijna alle wit of kleurloos zijn, moet men een ander metaal of electrolytisch, of chemisch opbrengen. Door het zink eerst te verkoperen kan men het dan verder als koper kleuren.

Glanzend zwart
Nikkelammoniumsulfaat 60
dl
Zinksulfaat 8
dl
Natriumsulfocyanaat 15
dl
Water 1000
dl
Het zink maakt men tot kathode.
 of:
5 sec dompelen in:
Natriumhydroxyde 30
dl
Wit antimoontrioxyde 4
dl
Water 1000
dl
De oplossing wordt tot 70℃ verwarmd.
 of:
30 sec dompelen in:
Nikkelsulfaat 75
dl
Natriumsulfaat 110
dl
Ammoniumchloride 12
dl
Boorzuur 15
dl
Water 1000
dl

Met behulp van deze oplossingen kan men verschillende tinten verkrijgen. Men moet de voorwerpen nalakken of oliën. Buitenshuis zijn de kleuren niet duurzaam.

gepatineerd-zink

Wit goud

Men maakt eerst een legering die bestaat uit:
Voor zacht goud:
Goud 37
dl
Nikkel 38 ,1 dl
Koper 16 ,4 dl
Zink 7 ,1 dl
Mangaan 1 ,4 dl

Voor hard goud:
Goud 37 ,4 dl
Nikkel 44 ,5 dl
Koper 5 ,0 dl
Zink 11 ,1 dl
Mangaan 2 ,0 dl

Deze eerste legering smelt men dan met de drievoudige hoeveelheid fijn goud samen.

witgouden-trouwringen

Aluminium tegen corrosie beschermen

Chloorwater met 0.5% waterglas
 of
Broomwater met 5% natronwaterglas.

De nieuwere methoden, het bedekken met een oxydelaag door middel van een electrische stroom in oxaalzuur- of chroomzuuroplossingen, zijn alle nog gepatenteerd.

Etsen van aluminiumreflectoren

Water van 45℃ 930
dl
Fluorwaterstofzuur (48%) 70
dl

Afwassen en nabeitsen met salpeterzuur 1 : 1.


Kern voor aluminiumgietwerk

Scherp zand 45
dl
Vormzand 45
dl
Colophonium-poeder 2
dl
Meel 1
dl
 of:
Scherp zand 71
dl
Vormzand 25
dl
Colophonium-poeder 4
dl

De kernen worden met een melasseoplossing besprenkeld, gedroogd, met zeep ingesmeerd en weer bij 165℃ gedroogd.

aluminium-gieten

Kernolie

1. Chin. houtolie 80 dl
2. Lijnolie 160 dl
3. Smeerolie 160 dl
4. Lakresten 40 dl
5. Benzine 40 dl
6. Colophonium 200 dl
7. Kalkhydraat 6 dl
8. Loodglit 7 dl
9. Bruinsteenpoeder 3 dl

No. 1 en 6 worden samen gesmolten, 7, 8 en 9 worden door roeren met de smelt gemengd. Men verhit gedurende 20 min op 260℃, 2 wordt nu langzaam toegevoegd en men houdt de temperatuur 20 min op 250℃, verhit dan weer tot 240℃ en houdt het mengsel enige uren op deze temperatuur. Hierna laat men tot 120℃ afkoelen en verdunt met 3, 4 en 5.

Carboniseren van staal

Kleine voorwerpen van staal kan men oppervlakkig naharden door ze bij hoge temperaturen met stoffen samen te brengen, die gemakkelijk koolstof afgeven. De voorwerpen worden gepolijst en dan in een trommel met iets olie en voldoende beenderkool gedaan. De trommel wordt onder draaien op ongeveer 400℃ verhit.

Muntstempelwas

Bijenwas 4
dl
Colophonium 2
dl
Ven. terpentijn 1
dl

Corrosie van magnesium

De legeringen van magnesium worden door water niet aangetast wanneer men in het water 1 % kaliumbichromaat oplost.

HEBBEN

De inleiding is van belang voor alle pagina's van mengen & roeren, sla deze dus niet over
Inleiding

Belangrijk

Voorkom ongelukken!
Gevaarlijk of vergiftige stoffen worden veelal bij de recepten aangegeven. Men mag echter nooit vergeten dat alle chemicaliën relatief gevaarlijk zijn. Na het werken met chemicaliën moet men dus in ieder geval de handen wassen, gedurende het werk mag men met de handen niet aan de oogen komen. Bij het werken met brandbare vloeistoffen mag volstrekt geen vuur in het vertrek aanwezig zijn.

Aanvulling door vindikhier.nl
Beslist lezen!

Op deze website geven wij oorspronkelijke teksten weer uit het boek 'mengen en roeren, verschenen in de dertiger jaren. Lees vooral de hele tekst op deze pagina met onderwerpen als verwarmen (boven waterbad, ofwel au bain-marie) en andere veiligheidszaken. Gebruik beschermende kleding, handschoenen en veiligheidsbril bij het werken met gevaarlijke stoffen. Bedenk dat alcoholen ook gevaarlijk kunnen zijn, ook de drinkbare ethylalcohol en dan zeker in een hoge concentratie. Want zeer brandbaar!
Sommige recepten of in recepten vermelde stoffen zijn wellicht in onbruik geraakt, niet meer verkrijgbaar, niet meer toegestaan of zelfs ronduit gevaarlijk. Denk daarbij aan bijvoorbeeld asbest. Maar ook aan gevaarlijke stoffen als arsenicum en strychnine. Ga dus geen recepten namaken zonder kennis van zaken of met gevaarlijke of verboden stoffen. Met andere woorden:

'DON'T TRY THIS AT HOME'


Wij onthouden ons van iedere verantwoordelijkheid, met betrekking tot fouten in de informatie, eventuele schadelijkheid van vermelde stoffen en eventuele schadelijke gevolgen van het werken met deze stoffen of van het opvolgen van de recepten in dit boek. Ons motto is slechts: Laat oude kennis niet verloren gaan.


 
copyright © 2010 -
vindikhier.nl - all rights reserved